Een framework waarin de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie (AI) optimaal benut worden, zonder dat dit ten koste gaat van de rechten en veiligheid van Europese burgers. Dat is het doel van de AI act, de verordening die het regelgevend en juridisch kader voor regulatie van AI in Europa vormt. De internetconsultatie voor de Nederlandse uitvoeringswet hiervan gaat deze week van start.
Kunstmatige intelligentie is een zeer brede technologie, met toepassingen van speelgoed tot medische diagnostiek. De AI Act is daarom zeer breed geschreven. De verordening omvat, buiten militair gebruik van AI, alle sectoren. De Europese AI-verordening stelt in de hele Europese Unie regels voor de ontwikkeling en toepassing van AI-systemen. Het toezicht op de naleving van deze regels moet grotendeels nationaal worden geregeld. De uitvoeringswet AI-verordening is bedoeld om de regulering van de ontwikkeling van en het gebruik van kunstmatige intelligentie in Nederland te reguleren.
Leidend bij de regels van de AI-verordening is het risico dat verschillende toepassingen vormen voor de veiligheid, gezondheid en grondrechten van Europese burgers. Bepaalde toepassingen, zoals manipulatie via AI en massa-surveillance voor gebruik voor biometrische databases, zijn expliciet verboden. Daarnaast worden toepassingen gedefinieerd als hoog risico. Het gaat hierbij om onder andere educatieve en medische toepassingen. Voor hoog risico-toepassingen gelden strenge regels.
Staatssecretaris Aerdts: “AI biedt enorme kansen voor onze economie, innovatie en onze dagelijkse levens. Maar die kansen kunnen we alleen benutten als mensen erop kunnen vertrouwen dat AI veilig en verantwoord wordt gebruikt. Met een sterk AI-toezichtstelsel zorgen we voor duidelijke regels en houden we tegelijk ruimte voor innovatie en ondernemerschap.”
Kern van de uitvoeringswet is bepalen welke overheidsinstanties verantwoordelijk zijn voor welke AI-toepassingen. Op deze manier worden verschillende aspecten van kunstmatige intelligentie toegewezen aan instanties die nu al actief bezig zijn met het regulieren van deze gebieden. Een compleet overzicht hiervan ziet u hieronder.
De voorgenomen toezichtstructuur op de AI-verordening.
De internetconsultatie loopt van 20 april tot 1 juni 2026 en is open voor reacties van betrokken burgers, bedrijven en andere organisaties. Naast de betrokken overheidsinstanties raakt het wetsvoorstel ook de in Nederland gevestigde operatoren van AI-systemen die onder dat toezicht zullen vallen. De AI-verordening en dit wetsvoorstel zijn ook relevant voor natuurlijke personen, wier rechten de AI-verordening beoogt te beschermen.